لقتلتك » در حقّ هر دو صادق بوده ، و فرقى بين فاعل و مفعول نيست ؛ بنابراين ، از روايت ، نفى حدّ و اثبات تعزير استفاده مىشود . فرع چهارم : لواط ديوانه با بالغ عاقل اگر ديوانه‌اى با عاقلى وطى كند ، بر عاقل حدّ جارى مىشود ؛ امّا نسبت به مجنون محلّ اختلاف است . شيخ مفيد « 1 » و شيخ طوسى رحمهما الله « 2 » مىفرمايند : اگر ديوانه فاعل است ، بايد حدّ بخورد ؛ امّا اگر مفعول واقع شده ، حدّ ندارد . - اين بحث در باب زنا نيز مطرح بود و همين نظر را آن‌جا داشتند . - دليل بر اين مطلب ، روايتى است كه در باب زنا به آن تمسّك كرده و به عنوان مستند در باب لواط نيز استفاده مىشود . و با اين روايت ، مفاد ادلّه‌ى « رفع القلم عن المجنون » « 3 » و امثال آن تقييد مىشود . روايت اين است : وعن عليّ بن إبراهيم ، عن أبيه ، عن عمرو بن عثمان ، عن إبراهيم بن الفضل ، عن أبان بن تغلب ، قال : قال أبو عبداللَّه عليه السلام : إذا زنى المجنون أو المعتوه جلد الحدّ وإن كان محصناً رجم . قلت : و ما الفرق بين المجنون والمجنونة والمعتوه والمعتوهة ؟ فقال : المرأة أنّما تؤتى والرَّجل يأتي ، وإنّما يزني إذا عقل كيف يأتي اللذّة وأنّ المرأة إنّما تستكره ويفعل بها وهي لا تعقل ما يفعل بها . « 4 » فقه الحديث : اين روايت معتبر است . امام صادق عليه السلام فرمود : اگر زانى ديوانه بود ، تازيانه مىخورد ؛ و اگر زن دارد و محصن است ، بايد سنگسار شود . - « معتوه » نوعى از جنون است - . ابان بن تغلب سؤال كرد : فرق بين مرد ديوانه با زن ديوانه در باب زنا چيست ؟ چرا اگر

--> ( 1 ) . المقنعة ، ص 786 . ( 2 ) . النهاية في مجرّد الفقه والفتوى ، ص 705 . ( 3 ) . وسائل الشيعة ، ج 18 ، ص 316 ، باب 8 از ابواب مقدّمات حدود ، ح 2 . ( 4 ) . همان ، ص 388 ، باب 21 از ابواب حدّ زنا ، ح 2 .